20170427

Broodjes op de Vrijmarkt


Gastanalyse van Karin Somers

Hoor je het telefoongesprek al? “Waar moet ik die broodjes dan afhalen?” Aan de andere kant klinkt een zucht. “AfBAKbroodjes, dus gewoon uit de supermarkt.” Het eerste misverstand is al opgelost. Aan de cijfermatige toelichting zal het in ieder geval niet liggen. Maar wordt er nu een ei bedoeld of een doosje? De boodschapper gaat voor het laatste.

Er moet immers ’s ochtends met een stevig ontbijt worden begonnen. De kleur van het boodschappenlijstje verraadt de ware toedracht van de gang richting grootgrutter. Het wordt een gezellige lunch, donderdag op de vrijmarkt.

De broodjes worden van tevoren gesmeerd. “Wie had er filet-american?” klinkt het vanachter het dienblad. “Ik had gezond!” wordt er bibberig geantwoord. Aan de warme broodjes worden koude handen opgewarmd. Wat een geluk met zo’n plekje voor het huis.

Aan het einde van de dag worden de centen geteld en verdwijnen de niet-verkochte spullen in de container. Was het toch niet helemaal voor spek en bonen.

20170306

Duitse boodschappen

Gastanalyse van Marjon Borsboom
In de bijna vier jaar die ik nu in Leipzig woon, heb ik nog nooit een boodschappenbriefje gevonden. Zelfs niet gespot in de handen van een shopper in de supermarkt. Doen Duitsers niet aan lijstjes? Schamen ze zich ervoor? Geen idee! Het bleef me bezighouden.

Tot 1 maart. Ik zag bij het terugbrengen van mijn winkelwagentje dat er een post-it aan een handvat kleefde. Mijn hart maakte een klein sprongetje. Een Duits boodschappenlijstje, dus toch! Al jaren ben ik fan van de briefjespsychologie in Volkskrant Magazine. Eenmaal thuis stuur ik een foto van het schrijfsel via een tweet aan Tefke van Dijk. “Schön”, reageert ze. We analyseren wat over en weer. En dan vraagt ze of ik een gastanalyse wil schrijven...

 

Waar te beginnen? Wat me direct fascineert: de boodschappen zijn achter elkaar opgeschreven, in plaats van onder elkaar. Omdat ik de betreffende supermarkt goed ken, zie ik dat de boodschappenvolgorde de winkelindeling volgt. Wat knap! In een keer alles vloeiend opschrijven, terwijl je jezelf in de supermarkt waant. Mijn chaotische lijstjes ontstaan altijd door misgrijpen en opmaken, aangevuld met waar ik trek in heb. Waardoor ik vaak kriskras door de winkel sjees.

Tot zover de vorm, nu de inhoud. Een lichte teleurstelling overheerst. Heb ik eindelijk een boodschappenlijstje, is het niet bepaald spannend. Bier. Aluminiumfolie. Gekookte ham. Rijst. Die onderdelen herkent iedereen wel. Maar voor een aantal elementen is wat kennis van typisch Duits eten vereist. “Geschnetzeltes” bijvoorbeeld, reepjes vlees. Vaak van het varken, nog altijd oververtegenwoordigd in het Duitse eetpatroon. Maar ook verkrijgbaar in kip of kalkoen. Wij zouden het roerbakvlees noemen. Geschnetzeltes worden meestal geserveerd in een romige champignonsaus. Dat verklaart meteen de “Pilze” (paddenstoelen) en de “Schmand” (extra vette zure room). Maar gaat de shopper dit gerecht nu eten met rijst of met Kartoffeln? In ieder geval met “Erbsen” (erwtjes), gok ik. Overigens maakt de Schmand dit tot een écht Oost-Europees boodschappenbriefje. Nergens wordt het ingrediënt zo veel gebruikt als in de landen die vroeger achter het IJzeren Gordijn zaten. Waarschijnlijk omdat het troostrijk was, zo’n dikke klodder room door je variatie-arme maal.

Goed, we gaan verder. Ook Duitsers hebben soms geen zin of tijd om te koken. Vandaar de “Bohneneintopf”, een kant-en-klare bonenmaaltijd in blik. Waarschijnlijk geserveerd met de gekookte ham, in reepjes. Blijven er nog vier elementen over. Hafer, Hülsen, Hack en Breakie’s. Die kan ik met al mijn zorgvuldig opgebouwde warenkennis niet direct plaatsen. Verse haver zal de briefjesschrijver zeker niet bedoelen. Havervlokken dan maar? Hülsen zoek ik op in het woordenboek. Er blijkt een -n te veel te staan. Hülse zijn peulvruchten. Maar welke dan? En wat is Hack? Bedoelt hij/zij Hackfleisch (gehakt)? En zijn Breakie’s nu brokjes voor katten of honden, of toch een ontbijtgranen-merk? Ze bestaan beide. Het zal voor altijd duister blijven...

20170115

#meerdanleuk: Friese Eritreeër


Beste Tefke,
Bijgaand briefje vond ik bij de Aldi in St. Annaparochie. Het schrift lijkt wel Cyrillisch, wat opvalt zijn de forse hoeveelheden. Weet niet of het interessant genoeg is voor publicatie, maar ik wilde het je niet onthouden als fan van je rubriek,
Mei freonlike groetnis



Leuk, een uitdaging!

Navraag leert al snel het geen Cyrillisch is. Georgisch ook niet, maar wat dan wel? Armeens misschien? Een eigen geheimtaaltje? Of gewoon een heel raar handschrift?

Tijd voor Twitter.

Nu is het een uitdaging voor vele mensen. Een greep uit de reacties: 
  1. Amhaars (አማርኛ, Ethiopië)
  2. Steno
  3. Koreaans (fonetisch)
  4. Chinees
  5. Tigrinya: (ትግርኛ ፊደል, Eritrea)
Tigrinya ligt op een bepaald moment het meest voor de hand en mensen storten zich op de vertaling. De een heeft een Eritrese vriend, bij een ander komt een buurjongen uit Eritrea (de vader helpt de jongen met zijn Nederlandse huiswerk). Het lijstje komt ook terecht in de Facebookgroep New Neighbours Utrecht.

Zie hier het resultaat:

Vertaling van de Eritrese vriend.



Vertaling van de buurjongen uit Eritrea.

Vertaling in de Facebookgroep.

Nummer 9 (peper) is naar alle waarschijnlijkheid Berbere, een specerij in de Ethiopische en Eritrese keuken. Waarschijnlijk een ingrediënt dat in het buitenland net zo lastig is uit te leggen als speculaaskruiden.

Wauw. Nu weten we dus (a) welke taal het is en (b) wat er staat. Leuk. Of is het meer dan leuk?

De grote winst is wat mij betreft dat zoveel mensen bezig zijn geweest met het uitzoeken welke taal dit is. Dat mensen uit Eritrea zijn benaderd met een gevonden briefje in hun moedertaal. En dat mensen met elkaar het gesprek zijn aangegaan over zoiets eenvoudigs als boodschappen (doen).

En dat allemaal omdat een Eritreeër in Friesland zijn briefje heeft achtergelaten in de Aldi van St. Annaparochie. Dat vind ik #meerdanleuk.

20161221

Un petit mot de Mathilde

Lezerspost
Bijgaand een volgens mij wel leuk boodschappenbriefje. Ik vond het jl. zaterdag in de Laanstraat in BAARN.


20161214

Gezocht: inzender uit USA

Lezerspost
Gezocht: de lezer die onderstaand boodschappenbriefje opstuurde vanuit de USA (fraaie postzegel!), zonder enig begeleidend schrijven. Wat zit daar voor verhaal achter?


20161207

Frappante scheurtjes

Lezerspost
Beste Tefke van Dijk,

Hierbij een boodschappenbriefje gevonden bij de Albert Heijn in Stiens (Friesland) op 16 augustus 2016.

Wat ik zo frappant aan dit briefje vind, zijn de scheurtjes. Had de opsteller misschien geen pen of potlood bij zich om de gekochte artikelen af te vinken?

Ik geniet iedere zaterdag van uw rubriek. Bedankt daarvoor!

Met vriendelijke groeten,


20161130

Bananen en alcoholvrije wijn

Lezerspost
L.S.
Dit briefje vond ik een paar weken geleden in de Albert Heijn in de Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West. Barbecueën met bananen & alcoholvrije wijn? En waarom 2 nagelborstels kopen? Het intrigeerde mij.
Groet,